دلش در جبهه جا مانده بود

به گزارش نوید شاهد البرز؛ در روستای ناریان طالقان، پدری سالخورده هر روز به دیدار فرزندی می‌رود که سال‌ها پیش در شلمچه آسمانی شد. برای امامقلی صابری، گذر سال‌ها نتوانسته است خاطره آخرین فرزند خانواده را کمرنگ کند؛ همان پسری که آرام بود، درس خواندن را دوست داشت، به خانواده احترام می‌گذاشت و دل‌بستگی عجیبی به امام خمینی(ره) داشت. حسین صابری تنها ۱۷ سال داشت که راه جبهه را در پیش گرفت و سرانجام در عملیات کربلای ۵، در منطقه شلمچه به شهادت رسید. پدر هنوز هم از او با همان سادگی و صمیمیتی یاد می‌کند که گویی فرزندش همین دیروز از خانه بیرون رفته است.

آخرین فرزند خانواده

امامقلی صابری، پدر شهید حسین صابری، از اهالی روستای ناریان طالقان است. او در زمان ثبت خاطراتش ۹۲ سال داشت و از خانواده‌ای پرجمعیت سخن می‌گفت؛ خانواده‌ای با پنج پسر و چهار دختر که حسین، کوچک‌ترین فرزند آن‌ها بود.

وقتی از روزهای تولد حسین می‌پرسند، پدر با سادگی پاسخ می‌دهد که تولد هر فرزندی برای پدر و مادر شادی‌آور است. حسین در سال ۱۳۴۸ در همان روستای ناریان چشم به جهان گشود. نامش را مادربزرگ انتخاب کرد؛ نامی که برای خانواده معنای ویژه‌ای داشت.

پدر می‌گوید: «ما همه به امام حسین(ع) علاقه زیادی داشتیم. به همین دلیل اسمش را حسین گذاشتیم.»

حسین در خانواده‌ای بزرگ شد که محبت میان اعضای آن جریان داشت. او کوچک‌ترین فرزند خانه بود و به گفته پدر، خواهر و برادرهایش رابطه خوبی با او داشتند. با وجود جایگاه ویژه‌اش در خانواده، رفتارش آرام و متین بود و کمتر کسی از او ناراحتی یا نارضایتی به دل داشت.

پسری آرام با علاقه‌ای فراوان به درس

پدر از دوران کودکی حسین خاطرات زیادی به یاد ندارد؛ چراکه به دلیل کار در تهران، بیشتر اوقات در خانه و کنار فرزندانش نبود. با این حال، تصویری که از پسرش در ذهن دارد، تصویر نوجوانی آرام، منظم و درس‌خوان است.

او می‌گوید: «خیلی بچه ساکتی بود. اهل شلوغ‌کاری نبود و با خواهر و برادرهایش هم خیلی خوب رفتار می‌کرد.»

حسین تحصیلاتش را تا سال دوم دبیرستان ادامه داد. در درس خواندن استعداد و علاقه زیادی داشت و از شاگردان ممتاز مدرسه بود. پدر بیش از هر ویژگی دیگری، همین علاقه به تحصیل را دوست داشت و وقتی از او می‌پرسند کدام خصوصیت فرزندش را بیشتر می‌پسندید، بی‌درنگ از درس‌خواندن او یاد می‌کند.

حسین در کنار درس، گاهی به اندازه توان و سنش در کارهای خانه و امور روزمره کمک می‌کرد؛ اما پدر به دلیل اینکه کوچک‌ترین فرزند خانواده بود، از او انتظار کار سنگین نداشت و ترجیح می‌داد بیشتر به تحصیلش برسد.

دوچرخه‌ای هم داشت که برادرانش به مناسبت شاگرد اول شدنش برای او تهیه کرده بودند؛ هدیه‌ای که می‌توانست برای یک نوجوان دوست‌داشتنی و ارزشمند باشد. اما حسین بعدها درباره همان دوچرخه تصمیم دیگری گرفت؛ تصمیمی که نشان می‌داد دلش بیش از آنکه به داشته‌های شخصی‌اش وابسته باشد، درگیر جبهه و دفاع از کشور است.

مراقب رفتار اطرافیان بود

آنچه پدر از اخلاق حسین به یاد می‌آورد، تنها آرامش و درس‌خواندن او نیست. حسین نسبت به رفتار اطرافیانش نیز حساسیت داشت و اگر از خواهران یا برادرانش رفتاری نادرست می‌دید، بی‌تفاوت نمی‌ماند.

پدر با تأکید بر این ویژگی می‌گوید: «اگر خواهرهایش حرکت بدی انجام می‌دادند، جلویشان را می‌گرفت. حتی با برادرهای بزرگ‌ترش هم اگر کاری را درست نمی‌دانست، مخالفت می‌کرد.»

او این روحیه را نشانه‌ای از حساسیت حسین نسبت به درست و نادرست می‌داند؛ نوجوانی که در عین مهربانی با اعضای خانواده، در برابر آنچه نادرست می‌پنداشت، سکوت نمی‌کرد.

به گفته پدر، حسین با بستگان و اهالی روستا نیز رابطه خوبی داشت و کسی از او ناراضی نبود. در میان دوستانش نیز رفاقت نزدیکی با جوانی به نام ایرج داشت. این دوستی به اندازه‌ای صمیمی بود که رفت‌وآمد خانوادگی داشتند و حتی با یکدیگر راهی جبهه شدند. ایرج از دوستانی بود که پس از سال‌ها همچنان زنده بود و خاطره رفاقت با حسین را با خود داشت.

دلبسته اهل‌بیت(ع) و امام خمینی(ره)

علاقه حسین به اهل‌بیت(ع) در رفتار و فعالیت‌های مذهبی او دیده می‌شد. به گفته پدر، او به مسجد می‌رفت و در مراسم مذهبی و تعزیه‌خوانی نیز همراه دیگر نوجوانان روستا شرکت می‌کرد.

حسین در تعزیه نقش‌هایی از جمله حضرت علی‌اکبر(ع)، حضرت سکینه(س) و حضرت رقیه(س) را اجرا می‌کرد. این علاقه به خاندان پیامبر(ص) در کنار دلبستگی عمیقش به امام خمینی(ره)، بخش مهمی از شخصیت او را شکل داده بود.

پدر در این باره می‌گوید: «آقای خامنه‌ای همیشه در ذهنش بود و عکس ایشان را در جیبش نگه می‌داشت.»

او همچنین از علاقه حسین به برخی علما، از جمله آقای نجفی، یاد می‌کند.

اما علاقه حسین به امام و انقلاب تنها در دوست داشتن و پیروی قلبی خلاصه نمی‌شد. او در روزهای مبارزه و تظاهرات نیز حضور داشت و گاهی حتی با پدرش درباره مسائل سیاسی و ضرورت تغییر شرایط کشور گفت‌وگو می‌کرد.

پدر به یاد می‌آورد که در برخی مواقع با حضور و فعالیت حسین در تظاهرات موافق نبوده و حتی مخالفت می‌کرده است؛ اما پسر نوجوانش با اطمینان از باورهایش دفاع می‌کرد.

او می‌گوید: «گاهی من مخالف بودم، اما او به من نصیحت می‌کرد. حتی وقتی حرفی می‌زدم که قبول نداشت، اعتراض می‌کرد و می‌گفت چرا این حرف را می‌زنی؟ با همان سن کمش حرف‌های بزرگی می‌زد و معتقد بود باید مملکت عوض شود.»

این گفت‌وگوها برای پدر خاطراتی ماندگار از نوجوانی است که با وجود سن کم، برای باورهایش اهمیت زیادی قائل بود.

وقتی بازگشت از جبهه، آغاز دلتنگی دوباره بود

حسین با آغاز دوران دفاع مقدس، بیش از گذشته به جبهه علاقه‌مند شد. او داوطلبانه و از طریق بسیج برای اعزام اقدام کرد. نخستین حضورش در جبهه سه ماه به طول انجامید و پس از بازگشت به خانه، رفتار و روحیه‌اش تغییر کرده بود.

پدر می‌گوید: «سری اول که رفت و برگشت، خیلی فرق کرده بود. اصلاً آرام و قرار نداشت و تمام فکرش جبهه بود.»

این تغییر روحیه برای خانواده محسوس بود. حسین پس از تجربه حضور در جبهه، دیگر نمی‌توانست به زندگی عادی نوجوانی خود بازگردد. انگار بخشی از وجودش همان‌جا، در میان رزمندگان و سنگرها، جا مانده بود.

او پس از مدتی دوباره تصمیم گرفت به جبهه برود. این بار نیز کسی او را مجبور نکرده بود؛ خودش مشتاقانه راهی میدان دفاع شد.

پدر می‌گوید حسین در آن زمان ۱۷ سال داشت و از طریق بسیج و از منطقه هشتگرد اعزام شد. او در پاسخ به این پرسش که آیا کسی در تصمیم پسرش برای رفتن به جبهه نقش داشت، تأکید می‌کند که حسین خودش علاقه‌مند بود و با میل و اراده شخصی این مسیر را انتخاب کرد.

دل کندن از دارایی‌های نوجوانی

یکی از خاطراتی که پدر با جزئیات بیشتری از آن یاد می‌کند، ماجرای دوچرخه و کفش‌های حسین است. دوچرخه‌ای که برادرانش به پاس شاگرد اول شدن برایش خریده بودند، وسیله‌ای دوست‌داشتنی برای یک نوجوان بود؛ اما حسین تصمیم گرفته بود آن را بفروشد و پولش را برای جبهه اختصاص دهد.

این تصمیم، برای پدری که از علاقه فرزندش به درس و زندگی نوجوانی او آگاه بود، معنای ویژه‌ای داشت. حسین حاضر بود از چیزی که به عنوان جایزه تلاش و موفقیت تحصیلی به دست آورده بود، بگذرد تا سهمی در پشتیبانی از جبهه داشته باشد.

ماجرای کفش‌هایش نیز در خاطره پدر باقی مانده است. برادرش برای او یک جفت کفش خریده بود، اما حسین وقتی تصمیم به رفتن دوباره به جبهه گرفت، آن کفش‌ها را مناسب نمی‌دانست و می‌گفت دیگر به پایش نمی‌آیند و برای رفتن به جبهه کفش دیگری می‌خواهد.

پدر این خاطرات را با لحنی ساده تعریف می‌کند؛ اما در پس این روایت کوتاه، تصویری از نوجوانی دیده می‌شود که دل‌بستگی‌های معمول هم‌سن‌وسالانش را در برابر هدفی بزرگ‌تر قرار داده بود.

مخالفت پدر و اصرار پسر

برای امامقلی صابری، رفتن فرزند نوجوانش به جبهه آسان نبود. او پدر بود و طبیعی بود که نگران جان و آینده آخرین فرزند خانواده باشد. دلش می‌خواست حسین در کنار خانواده بماند، درس بخواند و آینده‌اش را بسازد. وقتی از احساسش هنگام اعزام حسین می‌پرسند، می‌گوید: «مایل نبودم برود. دوست داشتم نرود، اما علاقه زیادی به رفتن داشت و دیگر نمی‌توانستم مانعش شوم.»

پدر از علاقه شدید حسین به امام خمینی(ره) یاد می‌کند و معتقد است همین دلبستگی در تصمیم او برای حضور در جبهه تأثیر زیادی داشت.

حسین به نامه‌نگاری با خانواده نیز توجه داشت. در نامه‌هایی که از جبهه می‌فرستاد، بیشتر احوالپرسی می‌کرد و سلام و محبتش را به اعضای خانواده می‌رساند.

پدر هنوز دو نامه از فرزندش را نگه داشته است؛ یادگارهایی از روزهایی که حسین کیلومترها دورتر از خانه، به یاد پدر، مادر، خواهران و برادرانش بود. او پس از نخستین اعزام سه‌ماهه به خانه بازگشته بود، اما پس از اعزام‌های بعدی دیگر فرصت دیدار دوباره با خانواده را پیدا نکرد.

از کربلای ۴ تا کربلای ۵

حضور حسین در جبهه به یک دوره محدود نشد. او پس از نخستین اعزام و بازگشت به خانه، بار دیگر راهی جبهه شد و در ادامه در عملیات کربلای ۴ حضور یافت. پس از آن نیز در عملیات کربلای ۵ شرکت کرد؛ عملیاتی که آخرین حضور او در جبهه شد.

حسین در سال ۱۳۶۵، در منطقه شلمچه و در جریان عملیات کربلای ۵ به شهادت رسید.

پدر می‌گوید پیش از شهادت، حسین مجروح نشده بود و خبر شهادتش از طریق هم‌رزمانش به خانواده رسید. ابتدا برادر بزرگ‌تر حسین که در تهران زندگی می‌کرد، از این خبر مطلع شد و سپس برای رساندن خبر به پدر به ناریان آمد. هفت روز بعد از شهادت، پیکر حسین به زادگاهش بازگشت.

هفت روز انتظار برای بازگشت پیکر

برای پدری که از رفتن فرزندش دل‌نگران بود، شنیدن خبر شهادت و انتظار برای بازگشت پیکر او، لحظه‌هایی دشوار و فراموش‌نشدنی بود.

امامقلی صابری وقتی از نخستین لحظه دیدن پیکر فرزندش می‌پرسند، پاسخی کوتاه و سرشار از اندوه دارد: «خب دیگر، کسی بچه‌اش بمیرد چه حسی دارد؟» همین پاسخ ساده، بیش از هر توصیف دیگری عمق داغ پدر را نشان می‌دهد.

پیکر حسین پس از هفت روز به روستای ناریان بازگشت و در زادگاهش به خاک سپرده شد. مراسم تشییع او با حضور مردم برگزار شد و پدر از عکس‌هایی یاد می‌کند که از آن روزها باقی مانده است.

او در خلال خاطراتش، از مقبولیت و خوش‌نامی حسین میان مردم و اطرافیان نیز سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که هیچ‌کس از او ناراضی نبود.

مزاری که هر روز زیارت می‌شود

سال‌ها از شهادت حسین گذشته است، اما فاصله خانه پدر تا مزار فرزندش چندان زیاد نیست. امامقلی صابری هنوز در ناریان زندگی می‌کند و هر روز به زیارت مزار حسین می‌رود.

برای او مزار فرزند تنها محل آرام گرفتن پیکر نیست؛ جایی است که خاطرات سال‌های نوجوانی، درس‌خواندن‌ها، مهربانی‌ها، نامه‌های جبهه و آخرین خداحافظی‌ها دوباره زنده می‌شوند.

وقتی از پدر می‌پرسند هر چند وقت یک‌بار به مزار فرزندش سر می‌زند، پاسخ می‌دهد: «خانه‌ام نزدیک مزارش است؛ هر روز می‌روم.»

شاید برای بسیاری، ۴۰ سال زمان زیادی باشد؛ اما برای پدری که هر روز به دیدار فرزند شهیدش می‌رود، خاطره حسین همچنان زنده است. او هنوز از پسری سخن می‌گوید که کوچک‌ترین عضو خانواده بود، درس را دوست داشت، آرام و مهربان بود و برای باورهایش از خواسته‌های شخصی خود می‌گذشت.

دعای پدر برای جوانان

در پایان گفت‌وگو، وقتی از امامقلی صابری خواسته می‌شود برای جوانان کشور دعا کند، آرزویی ساده و صمیمانه بر زبان می‌آورد؛ دعایی برای گشایش زندگی جوانان، آسان شدن ازدواج و شفای بیماران.

او می‌گوید: «خدایا برای جوان‌ها افزایش کار بده، ازدواجشان را آسان کن و تمام مریض‌های اسلام را شفا بده.»

این دعای پدر سالخورده، در کنار خاطرات فرزند شهیدش، تصویری از آرزوهای نسلی را به نمایش می‌گذارد که رنج‌ها و دلتنگی‌های بسیاری را پشت سر گذاشته‌اند، اما همچنان دل‌نگران آینده جوانان این سرزمین هستند.

حسین صابری در ۱۷ سالگی از خانه پدری در ناریان راهی جبهه شد و در عملیات کربلای ۵، در شلمچه به شهادت رسید. او دیگر به خانه بازنگشت، اما نام و خاطره‌اش در زندگی پدر باقی ماند؛ پدری که هر روز به مزار آخرین فرزندش سر می‌زند و با یاد او روزگار می‌گذراند.

شهید حسین صابری، نوجوانی از روستای ناریان طالقان بود که در سال ۱۳۶۵، در عملیات کربلای ۵ و منطقه شلمچه به شهادت رسید.

گفت‌وگو از اباذری